Hoeveel ongeluksdagen in 2012?

In 2012 zijn er drie vrijdagen die vallen op de dertiende dag van de maand.

 In 2011 hadden we maar 1 vrijdag de dertiende. Of dat betekent dat dit jaar veel ongelukkiger wordt dan 2011 valt te bezien. Voor wie zich wil voorbereiden. De andere twee vrijdagen vallen in de maanden april en juli. Volgend jaar hebben we weer minder pech. Slechts twee maanden met vrijdag de dertiende; in september en december.

U bent gewaarschuwd!

Vrijdag de dertiende

Vandaag is het vrijdag de dertiende een ongeluksdag volgens de overlevering. Volkskundigen of etnologen verklaren de combinatie 13 en vrijdag uit religieuze en bijbelse gegevens. Vrijdag verwijst dan naar de sterfdag van Jezus op Goede Vrijdag en dertien zou staan voor Judas de dertiende persoon bij het laatste avondmaal. Judas die later Christus verraadt in de tuin van olijven en daarmee het lot van Christus beslist. De combinatie van vrijdag en dertien als ongeluksdag is niet zo oud. Pas in de negnetiende euw duiken de eerste meldingen op dat de combinatie van dag en datum ongeluk brengt.


13 en vrijdag
Los van elkaar zijn 13 en vrijdag ook ongeluk brengers. Op vrijdag moest je geen nieuw werk beginnen ook als deze niet op de dertiende viel. Dertien is een ongeluksgetal in landen waar het christelijk geloof belangrijk is. Maar in andere landen zijn er andere ongeluksdagen.

Andere verklaringen kunnen zijn dat 13 een getal is dat net buiten het dozijn valt. 12 en een meervoud daarvan is ook de eenheid van tijd. Twaalf maanden, twee keer twaalf uur in een dag bij voorbeeld.

Loten en trouwen
Deze dag is niet populair om te trouwen en het blijft daarom vandaag in veel gemeenten erg rustig. Dertien is ook een getal dat door velen bewust als geluksnummer gebruikt wordt. Zo kiezen mensen bewust bij loterijen voor een lot met dertien erin. Daarmee krijg je een exclusieve kans in handen, denkt men. Niemand kiest toch voor een ongeluksgetal?

13 geluk
In andere delen van de wereld is dertien geen ongeluksgetal. Niet in delen van Italië en niet in een aantal Afrikaanse landen. Dertien is daar een geluksnummer en staat voor macht. Ook bij de Chinezen is dertien niet echt slecht. Het cijfer dertien wordt hier geassocieerd met geestelijke volmaaktheid en veel geluk.

Bronnen op aanvraag beschikbaar

Hoe komt Sinterklaas aan die vaak onhandige staf?

De staf is sinds de 17e eeuw een attribuut van bisschoppen en abten. Het is een luxe versie van de eenvoudige herdersstaf. Het symboliseert de herderlijke positie van bisschoppen tegenover de gelovigen.


Nieuwigheid
Dat Sinterklaas een staf draagt is opmerkelijk. In zijn tijd (de vierde eeuw na Christus) bestaat dat attribuut niet voor bisschoppen. Die is pas ingevoerd in de 17e eeuw. Maar de Snt is ook een heilige die herkenbaar en populair wil blijven. De herkenbaarheid van de heilige als bisschop en herder is met de staf verzekerd.


Status en steuntje
Voor veel hulpsinterklazen is de staf een hulpmiddel om de bisschoppelijke status te beklemtonen. Maar vaak is de staf ook lastig. Te paard moet de Sint de staf door een Piet laten dragen en als de Sint zich met de personene auto langskomt is het handig dat de staf uit elkaar kan en in delen in de kofferbak kan.


Bronnen op aanvraag beschikbaar

Hoe verkeerd schijnt de maan door de bomen?

De hoogleraar sterrenkunde Peter Bartel
van de Universiteit Groningen heeft gekeken naar de afbeeldingen van Sinterklaas op sintpapier en in sinterklaasboeken. Hij concludeert volgens het Haarlemsch Dagblad dat de tekenaars de maan  verkeerd afbeelden. De nachtmaan is een ochtendmaan. ‘En dat is fout, want we hebben het over een pakjesavond en niet over een pakjesochtend.’



Maanonderzoek
Leuk dat een sterrenkundige over dit onderwerp onderzoek doet. Maar Illustratoren zijn geen sterrenkundigen. Niet alleen is een juiste presentatie van de maan in illustraties voor kinderen niet hun eerste gedachte, maar ze zitten er ook veel minder ver naast dan de hoogleraar denkt.



Sinterklaas is ochtendfeest
Sinterklaas is in ieder geval vanaf de 17e tot ongeveer de eerste helft van de twintigste eeuw gevierd op de ochtend van 6 december. De sintschilderijen van Jan Steen laten de feestelijkheden op de ochtend zien en niet in de avond. Kijk maar door de ramen. De lucht is blauw. Dat Sinterklaas dus tot ‘s morgens vroeg de cadeautjes heeft gebracht is helemaal niet onwaarschijnlijk.



Dakschimmel
Hebben die illustratoren met hun ochtendmaan achteraf zonder opzet toch nog goed gedaan? Nu wordt het feest wel 's avonds gevierd. Voor toekomstige tekenaars en papierontwerpers is het misschien goed even een sterrenkundige te raadplegen. En wellicht is het dan ook raadzaam een paardenhoogleraar te raadplegen. Want loopt de schimmel op het Sinterklaaspapier en in de Sintboeken wel juist over het dak?



Bronnen op aanvraag beschikbaar

Hoe komt Sinterklaas aan zijn mijter?

Sinterklaas leefde waarschijnlijk in de vierde eeuw na Christus. In die tijd droeg alleen de Paus in Rome een mijter. Pas in de 12e eeuw is de mijter ook kledingstuk geworden voor bisschoppen in het christendom.

Modern
Onze Sinterklaas draagt een mijter maar dat is geen historisch juiste aankleding. Sinterklaas heeft ook met zijn kleedgedrag aangetoond met zijn tijd mee te gaan en herkenbaar te blijven.

Herkenning
De mijter is nog steeds een herkenbaar symbool van de Goedheiligman.Om Sinterklaas de cadeaubrenger en kinderheilige te maken voor andere dan katholieke jongens en meisjes heeft de Sint steeds vaker zonder kruis of verticale streep. Soms staat er een andere versiering op die alleen in de verte doet denken aan een kruis.



Bronnen op aanvraag beschikbaar

Wie is Sint Martinus of Sint Maarten?

Sint Maarten is een bisschop die leeft in de vierde eeuw na Christus. Hij is vooral bekend door het verhaal waarin hij de helft van zijn mantel schenkt aan een bedelaar voor de poorten van de Franse stad Amiens. Het feest van Sint Maarten wordt gevierd op 11 november de sterfdag van de heilige.

Hongaar

Maarten is geboren in het tegenwoordige Hongarije. Als soldaat in het Romeinse leger belandt hij in Frankrijk. Volgens zijn biograaf Sulpicius Severus vindt voor de poorten van de stad Amiens een ontmoeting plaats met een bedelaar. Martinus ziet de naakte bedelaar, snijdt zijn mantel in tweeën en schenkt een deel aan de bedelende man. Later zal de bedelaar in de gedaante van Christus in zijn droom verschijnen. Het lijdt tot de bekering van Martinus. Hij besluit het christelijk geloof te volgen.

Tours

Martinus zegt het soldatenleven vaarwel en sticht daarna vele kloosters in Frankrijk. In 372 wordt hij benoemd tot bisschop van Tours en in die stad sterft hij ook op 11 november 397. In Tours bevindt zich ook het graf van de heilige Martinus.

Kerstening

Met de kerstening van de lage landen die vooral uit Frankrijk komt ook de populariteit van de heilige Martinus naar het noorden. De heilige is populair omdat hij een bekeerling is en het opneemt voor de armen. Vele kerken krijgen Martinus als patroonheilige bijvoorbeeld in Utrecht. Martinus is de patroonheilige van de Domkerk.



Bronnen op aanvraag beschikbaar

Wat vieren we met Sint Maarten?

Op 11 november viert de katholieke kerk de begrafenis van de heilige Martinus. Martinus leeft in de vierde eeuw na Christus en is in de vijfde eeuw heilig verklaard.. In de vijfde eeuw werd hij heilig verklaard. Al vrij snel na zijn overlijden in 397 zou het bedelfeest zijn ontstaan.


Schooieren

Met Sint Maarten gaan nu vooral kinderen met lichtjes langs de deuren. Ze zingen een lied en ontvangen daarvoor iets lekkers. In de negentiende eeuw gingen ook volwassenen langs de deur. Brandstof en eten waren de opbrengsten van deze schooiertochten. Het was een manier voor arme mensen om door de moeilijke winterperiode te komen. Na aflop van de tochten wordt een vreugdevuur ontstoken waar bij voorbeeld en appelen en peren geroosterd worden.

Bronnen op aanvraag beschikbaar